فرصت‌ها، تهدیدها و راهکارهای پیش روی دیپلماسی‌ انرژی جمهوری اسلامی ایران دربستر اقتصاد سیاسی منطقه‌ای(2019-2003)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد بین الملل کیش، جزیره کیش، ایران

2 دپارتمان علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

3 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

4 عضو هیات علمی دانشکده روابط بین الملل، وزارت امور خارجه ایران

چکیده

دربستر دیپلماسی منطقه‌ای، حوزه‌ی انرژی از اهمیت ویژه‌ای برای جمهوری‌اسلامی برخورداراست، به‌این دلیل‌که اقتصاد سیاسی منطقه‌ای بر انرژی مبتنی است. دراین میان، کشورهای منطقه، خصوصاً قدرت‌های دارای انرژی چون ایران، عربستان و امارات‌متحده‌ی‌عربی به‌انحای مختلف با اهمیت انرژی درحوزه‌ی دیپلماسی خود مواجه هستند، و گاهاً این نوع دیپلماسی به شکل پیشران عمل می‌نماید. در این میان سئوال اصلی مقاله این است که «راه‌کارهای پیش‌روی جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌ی دیپلماسی انرژی در بستر اقتصاد سیاسی منطقه‌ای با تمرکز بر تهدیدها و فرصت‌های بارشده بر مناسبات آن با عربستان و امارات کدامند؟» که‌با این فرضیه پاسخ داده شده است که «پیامدهای نگاه امنیتی‌سازی ایران با عربستان و امارات به موضوع دیپلماسی‌انرژی، زمینه‌ساز ایجاد روندهایی نامتوازن از بارشدن حجمی از وضعیت‌های تقابلی و تهدیدهای گسترده برموقعیت‌های تعاملی و فرصت‌های محدود در حوزه‌ی‌دیپلماسی‌انرژی در بستر اقتصاد سیاسی منطقه‌ای بوده است». حاصل آنکه جمهوری اسلامی با لایه‌هایی از تهدید و فرصت در این بستر مواجه است، که نتیجه‌ی آن غلبه‌ی رویکرد تقابلی برمشی تعاملی آن‌در روابط با عربستان و امارات درسطح منطقه به‌علت پی‌گیری رفتار امنیتی‌سازی از سوی این‌دو کشور علیه ایران بوده است. دراین مقاله از روش پژوهش توصیفی مورد محور با مراجعه به آثار و منابع دسته اول کتابخانه‌ای بهره‌گیری شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Opportunities, Threats and Solutions Facing the Energy Diplomacy of the Islamic Republic of Iran on Regional Political Economy (2003-2019)

نویسندگان [English]

  • Reza Shahnazi zadeh 1
  • Garineh Keshishyan Siraki 2
  • Hassan Khodaverdi 3
  • Mohammadreza Dehshiri 4
1 Department of International Relations, Islamic Azad University, Kish Island, Iran
2 Department of Political Science, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran
3 ِDepartment of Political science and International Relations, Islamic Azad University, South Tehran Branch,Tehran , Iran
4 Member of the Faculty of International Relations, Ministry of Foreign Affairs of Iran
چکیده [English]

Energy and its importance and role in diplomacy are invisible. According to the main issue of this article, Iran's relations with Saudi Arabia and the United Arab Emirates, as a case in point, look at the role of diplomacy in securing energy in the context of regional political economy. "What is energy diplomacy in the context of a regional political economy with a focus on threats and opportunities?" Accordingly, the paper hypothesizes that "the implications of Iran's security-building relationship with Saudi Arabia and the UAE on energy diplomacy in the Middle East set the stage for unbalanced trends in the volume of confrontation and widespread threats to interactive situations and limited opportunities."The field of energy diplomacy has been in the context of regional political economy, which in the face of sanctions and economic pressure has led the Islamic Republic of Iran to use strategies such as purity and swap to circumvent sanctions.The paper's findings also show that Iran's relations with the Middle East, as well as traces of interaction between 2003 and 2019, are often based on a confrontation between the two sides. In this paper, descriptive-analytical method has been used by referring to the first category of library resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Diplomacy
  • energy
  • Energy diplomacy
  • the Middle East
  • Security-building